Sprawdzone domowe sposoby

Naczynia żeliwne

Naczynia żeliwne produkowane są w odlewniach żeliwa w specjalnych formach wypełnionych piaskiem. Żeliwo, jest stopem głownie żelaza i węgla (jest go stosunkowo niewiele). Łatwo się odlewa, charakteryzuje się małym skurczem odlewniczym. Ma jednak wady - przede wszystkim jest kruche. Pod wpływem działania czynników atmosferycznych i chemicznych żeliwo także bardzo szybko ulega korozji. Z tych względów każde naczynie żeliwne pokrywa się odpowiednią warstwą ochroną. Do tego celu najczęściej stosowany jest lakier, emalia a także cyna.

Z naczyń żeliwnych w gospodarstwie domowym najszersze zastosowanie mają garnki żeliwne różnej wielkości, brytfanny do pieczenia mięs, patelnie i rondle. Naczynia te są wewnątrz pokryte emalią, a strona zewnętrzna bywa emaliowana lub lakierowana. Inne wyroby z żeliwa spotykane w kuchni to maszynki do mielenia mięsa, tłuczki do mięsa itp. Powierzchnia takiego sprzętu pokryta jest zwykle warstwą cyny.

Naczynia żeliwne nadają się świetnie do pieczenia mięs, smażenia konfitur i powideł, gotowania rosołu i innych potraw, które trzeba gotować długo, na wolnym ogniu. Naczynia te mają wiele zalet ale i wad. Do zalet między innymi można zaliczyć ich powolne i równomierne nagrzewanie się. Rozgrzane naczynia przez długi czas utrzymują wysoką temperaturę. Grube dno i ścianki chronią potrawę przed przypaleniem. Garnki pokryte emalią łatwo utrzymać w czystości. Jak to było wspomniane wcześniej, wyroby żeliwne są jednak kruche i trzeba je chronić przed uderzeniami. Łatwo pękają i odpryskuje z nich emalia. Nie nadają się również do szybkiego ugotowania potrawy z powodu powolnego nagrzewania się.

Mycie i czyszczenie żeliwnych wyrobów kuchennych będzie zależało od nałożonej na nie powłoki ochronnej. Wyroby pokryte emalią myje się i czyści tak, jak inne naczynia emaliowane, natomiast przedmioty cynowane należy myć znacznie ostrożniej. Cyna jest metalem miękkim. Przy myciu należy więc unikać szorowania ostrymi przedmiotami. Nie należy także takich przedmiotów wystawiać na bezpośrednie działanie płomieni (cyna ma niską temperature topnienia).

Warto na koniec wspomnieć jeszcze o tak bardzo populanych żeliwnych garnkach (kociołkach) na duszonki. Nie jest to co prawda sprzęt używany w kuchni (bardziej w ogrodzie), niemniej jednak służy do gotowania potraw. Ze względu na fakt, że ma długi kontakt z rozgrzanymi węglami, nie stosuje się emalii ani tym bardziej cyny. Ponieważ jest bardziej szorstki, potrawy łatwiej przywierają i w związku z tym mycie jest nieco trudniejsze. Ważne jest, aby nie zostawiać nieumytego garnka na dłuższy czas - jest wtedy trudno zmyć zaschnięte resztki jedzenia z jego lekko porowatej powierzchni.


Pokrewne tematy: